Nga Redaksia – Presidenti amerikan Donald Trump ka rikthyer edhe një herë në qendër të debatit publik ish-prokurorin special Jack Smith, duke e sulmuar ashpër në platformën Truth Social dhe duke kërkuar ndjekje penale ndaj tij dhe ekipit të tij.
Në postimin e fundit, Trump shkruan:
“Deranged Jack Smith and his gang are really bad news. They should all be prosecuted!”
Deklarata e fortë e Trump vjen në një kohë kur në SHBA vazhdon debati për mënyrën sesi janë përdorur institucionet e drejtësisë kundër kundërshtarëve politikë.
Por për shqiptarët dhe sidomos për mbështetësit e ish-presidentit të Kosovës Hashim Thaçi, kjo deklaratë ka marrë menjëherë një kuptim tjetër politik.
Është fakt i njohur se Jack Smith ka qenë Kryeprokurori i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë nga viti 2018 deri në 2022.
Pikërisht gjatë mandatit të tij u ngrit aktakuza ndaj Hashim Thaçit dhe ish-drejtuesve të UÇK-së, një proces që vazhdon ende në Hagë.
Shumë analistë në Kosovë dhe Shqipëri kanë ngritur prej kohësh dyshime se publikimi i aktakuzës në qershor 2020 nuk ishte rastësi politike, pasi ndodhi pikërisht në momentin kur Thaçi po përgatitej të udhëtonte drejt Washingtonit për një takim të rëndësishëm të ndërmjetësuar nga administrata Trump.
Kjo lëvizje u interpretua nga shumë qarqe si një goditje ndaj procesit diplomatik të Trump në Ballkan dhe një sinjal se establishmenti ndërkombëtar nuk dëshironte një marrëveshje të re Kosovë–Serbi jashtë kontrollit tradicional europian.
Sulmet e Trump ndaj Jack Smith nuk lidhen drejtpërdrejt me rastin e Thaçit, por me hetimet federale që Smith drejtoi kundër vetë Trump në SHBA.
Megjithatë, fakti që presidenti amerikan e quan Smith “të çmendur”, “të korruptuar” dhe kërkon hetim ndaj tij, ka ndikim të fortë politik dhe publik.
Kjo sepse:
- Trump po e paraqet Smith si simbol të “drejtësisë së politizuar”.
- Po forcon narrativën se prokurorët specialë janë përdorur si armë politike.
- Po diskrediton në mënyrë indirekte edhe dosjet dhe proceset që Smith ka ndërtuar ndër vite.
Përkrahësit e Thaçit e shohin këtë si një zhvillim pozitiv moral dhe politik, pasi vetë Smith është figura që ndërtoi akuzën ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së.
Zyrtarisht, Gjykata Speciale është institucion ndërkombëtar me seli në Hagë dhe nuk kontrollohet drejtpërdrejt nga Shtëpia e Bardhë.
Megjithatë, SHBA kanë pasur historikisht ndikim të madh politik dhe financiar në krijimin dhe mbështetjen e saj.
Kjo do të thotë se çdo ndryshim i madh në qasjen e administratës amerikane ndaj figurave si Jack Smith apo ndaj konceptit të “drejtësisë së politizuar” mund të krijojë pasoja politike edhe për procesin ndaj ish-krerëve të UÇK-së.
Në qarqet patriotike shqiptare po shtohet bindja se rasti ndaj Thaçit nuk është vetëm juridik, por edhe gjeopolitik.
Që nga krijimi i saj, Gjykata Speciale ka qenë objekt debatesh të forta në Kosovë dhe Shqipëri.
Shumë veteranë të UÇK-së dhe mbështetës të saj kanë ngritur pyetjen se përse fokusimi kryesor i drejtësisë ndërkombëtare u përqendrua pothuajse vetëm te ish-luftëtarët shqiptarë, ndërsa krimet serbe ndaj popullsisë civile shqiptare mbetën pa ndëshkim proporcional.
Kjo ka krijuar perceptimin se lufta çlirimtare e UÇK-së po barazohet padrejtësisht me agresionin serb të viteve 1998–1999.
Pikërisht për këtë arsye, çdo goditje publike ndaj figurave si Jack Smith interpretohet nga shumë shqiptarë si dobësim i moralit dhe legjitimitetit të akuzave ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së.
Deklaratat e fundit të Trump tregojnë se ai vazhdon luftën kundër asaj që ai e quan “weaponization of justice” – përdorimi politik i drejtësisë kundër kundërshtarëve.
Në këtë kontekst, emri i Jack Smith është kthyer në simbol të përplasjes mes Trump dhe establishmentit amerikan.
Për shumë qarqe konservatore në SHBA, Smith përfaqëson modelin e prokurorit politik që përdoret për të neutralizuar figura të padëshiruara politike.
Ndërsa për mbështetësit e Thaçit, kjo narrativë po përdoret gjithnjë e më shumë për të argumentuar se edhe procesi ndaj ish-krerëve të UÇK-së mund të ketë qenë pjesë e një loje më të madhe ndërkombëtare.
Aktualisht nuk ka asnjë sinjal zyrtar se administrata amerikane do të ndërhyjë drejtpërdrejt në procesin gjyqësor në Hagë.
Por në politikën ndërkombëtare, perceptimi dhe klima politike shpesh kanë po aq rëndësi sa edhe vetë proceset juridike.
Nëse Trump vazhdon të godasë publikisht Jack Smith dhe figurat e lidhura me të, kjo mund të ndikojë në mënyrën sesi opinioni publik amerikan dhe ai ndërkombëtar do ta shohë trashëgiminë e prokurorit që ngriti aktakuzën ndaj Hashim Thaçit.
Për mbështetësit e ish-presidentit të Kosovës, kjo është hera e parë pas shumë vitesh që një figurë kaq e fuqishme në SHBA po sulmon drejtpërdrejt njeriun që ndërtoi dosjen ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së.
Dhe pikërisht për këtë arsye, shumë shqiptarë po e shohin deklaratën e Trump jo thjesht si një sulm amerikan ndaj Jack Smith, por si një zhvillim që mund të ketë pasoja më të gjera politike edhe për fatin e procesit ndaj Hashim Thaçit.
Ndalohet kopjimi pa lejen e portalit PatriotikMedia.al. Ky material është i mbrojtur sipas ligjit nr. 35/2016 për të drejtën e autorit dhe të drejtat e lidhura me të.